ဝန်ထမ်းတွေ ဆေးလိပ်ဖြတ်နိုင်အောင် ဘယ်လိုကူညီမလဲ — လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရဲ့ အားပေးကူညီမှုက ဘာကြောင့် ထိရောက်သလဲ
ဆေးလိပ်ဖြတ်တာဟာ ကိုယ့်ကျန်းမာရေးအတွက် လုပ်နိုင်တဲ့ အကောင်းဆုံးအရာတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်သလို အခက်ခဲဆုံးအရာတွေထဲက တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ လူအများစုက အကြိမ်ကြိမ် ကြိုးစားရလေ့ရှိပြီး အားပေးကူညီမှု ရှိမရှိက အများကြီး ကွာခြားစေပါတယ်။ အလုပ်ရှင်တွေမှာ ကူညီပေးနိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းကောင်း ရှိပါတယ်။ လူတွေဟာ တစ်နေ့တာရဲ့ အချိန်အများစုကို အလုပ်မှာ ကုန်ဆုံးကြပြီး သူတို့ကို အားပေးနိုင်တဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေနဲ့လည်း ဝန်းရံနေကြလို့ပါ။ ဒီဆောင်းပါးမှာ ဝန်ထမ်းတွေ ဆေးလိပ်ဖြတ်နိုင်အောင် ကူညီပေးနည်း၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရဲ့ အားပေးကူညီမှုက ဘာကြောင့် ထိရောက်သလဲဆိုတာနဲ့ သုတေသနအထောက်အထားတွေက ဘာပြောထားလဲဆိုတာကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
Table of Contents
ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို အလုပ်ရှင်တွေ ဘာကြောင့် အလေးထားသင့်သလဲ
ဆေးလိပ်သောက်တာက သောက်သူနဲ့ အနီးအနားက လူတွေကို ထိခိုက်စေရုံသာမက အလုပ်ကိုပါ သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။ Truth Initiative က အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားတဲ့ Ohio State University ရဲ့ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ ဝန်ထမ်းတစ်ဦးအတွက် အမေရိကန်အလုပ်ရှင်တစ်ဦးဟာ ဆေးလိပ်မသောက်သူထက် တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၅,၈၀၀ ခန့် ပိုမိုကုန်ကျတယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ဆေးလိပ်သောက်ဖို့ နားချိန်ကြောင့် ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ အလုပ်ချိန်အတွက် ဒေါ်လာ ၃,၀၀၀ ခန့်အပြင် အလုပ်ပျက်ကွက်မှုနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဆိုင်ရာ ကုန်ကျစရိတ် ပိုများလာတာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကူညီပေးသင့်တဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက ရိုးရှင်းပါတယ်။ ဆေးလိပ်သောက်သူ အများစုဟာ ဖြတ်ချင်ကြပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ အားပေးကူညီမှုက သူတို့ရဲ့ အောင်မြင်နိုင်ခြေကို တိုးစေလို့ပါ။
လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရဲ့ အားပေးမှုက ဘာကြောင့် အထောက်အကူဖြစ်သလဲ
- ကိုယ့်ကတိကို တည်စေခြင်း။ ဆေးလိပ်ဖြတ်မယ့်နေ့ကို လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေကို ပြောထားတာက ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ပိုခိုင်မာစေပါတယ်။
- ခက်ခဲတဲ့နေ့တွေမှာ အားပေးမှုရခြင်း။ ကိုယ့်ကို နားလည်ပေးသူရှိရင် ဆေးလိပ်သောက်ချင်စိတ်နဲ့ အခက်အခဲတွေကို ပိုလွယ်လွယ် ရင်ဆိုင်နိုင်ပါတယ်။
- အလေ့အထသစ်တွေ ဖန်တီးခြင်း။ ဆေးလိပ်သောက်ဖို့ နားချိန်ဟာ မကြာခဏ လူမှုဆက်ဆံရေးအချိန်လည်း ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအစား လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ယောက်နဲ့ လမ်းလျှောက်လိုက်ရင် ဆေးလိပ်မပါဘဲ အချင်းချင်း ဆက်ဆံပြောဆိုခွင့်ကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်ပါတယ်။
- အောင်မြင်မှုကို ဂုဏ်ပြုခြင်း။ ဆေးလိပ်မသောက်ဘဲ တစ်ပတ်၊ တစ်လနဲ့ သုံးလ ပြည့်မြောက်တာတွေကို အသိအမှတ်ပြုပေးခြင်းက ရည်မှန်းကြိုးစားစရာ မှတ်တိုင်တွေ ဖြစ်စေပါတယ်။
လုပ်ငန်းခွင် အစီအစဉ်တွေက ထိရောက်နိုင်ပါတယ်။ လူသိများတဲ့ New England Journal of Medicine မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ ကျပန်းအုပ်စုခွဲ စမ်းသပ်လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေးအစီအစဉ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေနဲ့အတူ ငွေကြေးမက်လုံးတွေ ပေးခဲ့တဲ့ ဝန်ထမ်းတွေဟာ အချက်အလက်ပဲ ရရှိတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေထက် ၉ လကနေ ၁၂ လအကြာမှာ ဆေးလိပ်ဖြတ်ထားနိုင်ခြေ သုံးဆခန့် ပိုများခဲ့ပါတယ် (၁၄.၇% နှင့် ၅.၀%)။
အထောက်အထားခိုင်လုံတဲ့ ဆေးလိပ်ဖြတ်နည်းများ
လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရဲ့ အားပေးကူညီမှုဟာ ထိရောက်ကြောင်း သက်သေပြထားတဲ့ အောက်ပါအကူအညီတွေနဲ့ တွဲသုံးရင် အကောင်းဆုံး အကျိုးရှိပါတယ်။
- ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုများနဲ့ အကူအညီပေး ဖုန်းလိုင်းများ – နိုင်ငံအများအပြားမှာ ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ အကူအညီကို အခမဲ့ ရရှိနိုင်ပါတယ်။
- အသုံးပြုခွင့်ပြုထားတဲ့ ဆေးဝါးများ – Cochrane ရဲ့ သုတေသနပြန်လည်သုံးသပ်ချက်တွေအရ နီကိုတင်းအစားထိုးကုထုံး (ကပ်ခွာ၊ ပီကေ၊ ငုံဆေး) က ဆေးလိပ်ဖြတ်နိုင်ခြေကို ၅၀–၆၀% ခန့် တိုးစေပါတယ်။ ဆရာဝန်ဆေးစာနဲ့ သုံးရတဲ့ ဆေးတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ကိုယ့်အတွက် သင့်တော်တာကို ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးပညာရှင်က အကြံပေးနိုင်ပါတယ်။
- အပြုအမူပြောင်းလဲရေး အထောက်အပံ့ – လူချင်းတွေ့ ဒါမှမဟုတ် အွန်လိုင်းကနေ တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ၊ အုပ်စုလိုက်ဖြစ်စေ ဆွေးနွေးအကြံပေးမှု ခံယူတာက ဆေးလိပ်ဖြတ်နိုင်နှုန်းကို ပိုတိုးစေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆေးဝါးနဲ့ တွဲသုံးတဲ့အခါ ပိုထိရောက်ပါတယ်။
ဝန်ထမ်းတွေ ဆေးလိပ်ဖြတ်နိုင်အောင် အလုပ်ရှင်တွေ ဘယ်လိုကူညီနိုင်သလဲ
- အကူအညီ ရယူနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးပါ – ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေ၊ ဆွေးနွေးအကြံပေးမှုတွေနဲ့ အသုံးပြုခွင့်ပြုထားတဲ့ နီကိုတင်းအစားထိုးကုထုံးတွေအတွက် ကုန်ကျစရိတ် ကျခံပေးပါ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီဝန်ဆောင်မှုတွေအကြောင်း မျှဝေအားပေးပါ။
- ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေး အကြံပေးသူတွေ ဒါမှမဟုတ် ဆရာဝန်တွေနဲ့ ရက်ချိန်းသွားတွေ့ဖို့ အချိန်ခွင့်ပြုပေးပါ။
- ဆေးလိပ်ကင်းစင်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင် ဖန်တီးပါ၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ အခြားရွေးချယ်စရာတွေကိုလည်း အလွယ်တကူ ရရှိစေပါ။ ဥပမာ နားချိန်မှာ လမ်းလျှောက်နိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ စီစဉ်ပေးပါ။
- အဖော်စနစ်ကို အားပေးပါ – ဆေးလိပ်ဖြတ်နေသူတွေကို အတွဲဖွဲ့ပေးပါ၊ ဒါမှမဟုတ် သူတို့ကို အားပေးကူညီနိုင်တဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခွင့်ပေးပါ။
- အပြုသဘောဆောင်တဲ့ မက်လုံးတွေ ပေးပါ – ဆေးလိပ်ကင်းစင်တဲ့ ကာလမှတ်တိုင်တွေ ပြည့်မီတဲ့အခါ အသိအမှတ်ပြုပေးပါ ဒါမှမဟုတ် ဆုချပါ။
- ဆန္ဒအလျောက် ပါဝင်နိုင်စေပြီး ကိုယ်ရေးလုံခြုံမှုကို ထိန်းပေးပါ – ဆေးလိပ်သောက်သူတွေကို ဘယ်တော့မှ သီးခြားပစ်မှတ်မထားပါနဲ့။ အားပေးကူညီတာက အကျိုးရှိပေမယ့် အရှက်ရအောင်လုပ်တာက အကျိုးမရှိပါဘူး။
ဆေးလိပ်ကင်းစင်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကို ကျန်းမာပျော်ရွှင်ရေး စိန်ခေါ်မှုတွေက ဘယ်လိုပံ့ပိုးနိုင်သလဲ
YuMuuv ဟာ ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေး အစီအစဉ်တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျန်းမာပျော်ရွှင်ရေး စိန်ခေါ်မှုတွေက ဆေးလိပ်ဖြတ်နေသူတွေကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။
- ဆေးလိပ်သောက်ဖို့ နားချိန်ကို လမ်းလျှောက်ချိန်နဲ့ အစားထိုးပါ – အဖွဲ့လိုက် ခြေလှမ်းစိန်ခေါ်မှုက နားချိန်တိုင်းအတွက် ရည်ရွယ်ချက်အသစ် ပေးပါတယ်။
- ဆေးလိပ်မသောက်တဲ့နေ့တွေကို သီးသန့်မှတ်တမ်းတင်ပါ – ပါဝင်သူတွေ နေ့စဉ် အမှန်ခြစ်နိုင်တဲ့၊ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် သတ်မှတ်ထားသော ပုံမှန်လုပ်ဆောင်မှုစိန်ခေါ်မှုက အဖွဲ့ငယ်တွေ အချင်းချင်း အားပေးကူညီနိုင်စေပါတယ်။ ယုံကြည်ရတဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဒါမှမဟုတ် သူငယ်ချင်း အနည်းငယ်နဲ့လည်း သီးသန့်စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။
- စိတ်ဖိစီးမှုကို တခြားနည်းနဲ့ ကိုင်တွယ်ပါ – ဆေးလိပ်သောက်ချင်စိတ်က စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့အတူ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ သတိကပ်လေ့ကျင့်မှု စိန်ခေါ်မှုက ခဏနားဖို့ အခြားနည်းလမ်းတစ်ခု ပေးပါတယ်။
- အချင်းချင်း အားပေးကူညီမှုကို တည်ဆောက်ပါ – စိန်ခေါ်မှုရဲ့ ချတ်နေရာက အချင်းချင်း အားပေးဖို့ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာစေပါတယ်။ အခြားသူတွေဆီက ရတဲ့ စိတ်အားတက်ကြွမှုက ဘာကြောင့် ဆက်ကြိုးစားဖြစ်စေသလဲဆိုတာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ
1. လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရဲ့ အားပေးကူညီမှုက ဆေးလိပ်ဖြတ်ရာမှာ အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သလား။
ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ၊ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ မိသားစုရဲ့ အားပေးကူညီမှုက စိတ်အားတက်ကြွစေပြီး ကိုယ့်ကတိကို တည်ဖို့ အထောက်အကူပြုပါတယ်။ ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ အကူအညီနဲ့ အသုံးပြုခွင့်ပြုထားတဲ့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ တွဲဖက်ရင် အကောင်းဆုံး အကျိုးရှိပါတယ်။
2. ဝန်ထမ်းတွေ ဆေးလိပ်ဖြတ်နိုင်အောင် အလုပ်ရှင်တွေ ဘာလုပ်ပေးနိုင်သလဲ။
ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေနဲ့ အသုံးပြုခွင့်ပြုထားတဲ့ ဆေးဝါးတွေ ရယူနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးတာ၊ ရက်ချိန်းသွားတွေ့ဖို့ အချိန်ခွင့်ပြုပေးတာ၊ ဆေးလိပ်ကင်းစင်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင် ဖန်တီးတာ၊ အဖော်စနစ်ကို အားပေးတာနဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ မက်လုံးတွေ ပေးတာတို့ လုပ်နိုင်ပါတယ်။
3. ဆေးလိပ်ဖြတ်ဖို့ အကူအညီကို ဘယ်မှာ ရနိုင်သလဲ။
ဆရာဝန်၊ ဆေးဝါးပညာရှင်၊ နိုင်ငံအဆင့် ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေး ဝန်ဆောင်မှု ဒါမှမဟုတ် ဆေးလိပ်ဖြတ်ရေး အကူအညီပေး ဖုန်းလိုင်းကနေ စတင်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။
4. ကျန်းမာပျော်ရွှင်ရေး စိန်ခေါ်မှုက ဘယ်လို အကူအညီပေးနိုင်သလဲ။
ဆေးလိပ်သောက်ဖို့ နားချိန်ကို လမ်းလျှောက်ချိန်နဲ့ အစားထိုးပေးတာ၊ အားပေးကူညီတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခု ဖန်တီးပေးတာနဲ့ ဆေးလိပ်မသောက်တဲ့နေ့တွေကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်အောင် ကူညီပေးတာတို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုမိုသိရှိဖို့ သရုပ်ပြကြည့်ရှုရန် ရက်ချိန်းယူပါ။