လမ်းလျှောက်ခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေက ဘာတွေလဲ။ သက်သေပြထားတဲ့ အကျိုးကျေးဇူး ၁၂ ချက်
လမ်းလျှောက်တာက ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ဖို့ အလွယ်ကူဆုံး နည်းလမ်းတွေထဲက တစ်ခုပါ။ ငွေကုန်စရာမလိုဘူး၊ နေရာတိုင်းနီးပါးမှာ လုပ်နိုင်တယ်၊ အထူးပစ္စည်းကိရိယာ မလိုဘူး၊ ပြေးတာနဲ့ တခြားအားကစားများစွာထက်လည်း ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ဝန်ပိမှု ပိုနည်းပါတယ်။ ရလာတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကလည်း မသေးပါဘူး။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ရဲ့ အဆိုအရ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု မလုံလောက်သူတွေဟာ လုံလောက်စွာ လှုပ်ရှားသူတွေထက် သေဆုံးနိုင်ခြေ ၂၀–၃၀% ပိုများပါတယ်။၁ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အတွက် လမ်းလျှောက်ခြင်းရဲ့ အဓိက သက်သေပြထားတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေနဲ့ အဲဒီအကျိုးကျေးဇူးတွေ ပိုရအောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတာ ဒီမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
Table of Contents
ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လမ်းလျှောက်ခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးများ
1. ၁။ နှလုံးနဲ့ သွေးကြောတွေ ပိုကျန်းမာစေခြင်း
ပုံမှန်လမ်းလျှောက်တာက ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အဖြစ်အများဆုံး ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ နှလုံးနဲ့ သွေးကြောရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြင်းနဲ့ ဆက်နွှယ်နေပါတယ်။၂ သွေးပေါင်ချိန်နဲ့ ကိုလက်စထရောကို လျှော့ချပေးပြီး သွေးလည်ပတ်မှုနဲ့ နှလုံးလုပ်ဆောင်မှုကို ကောင်းမွန်စေပါတယ်။
2. ၂။ ကင်ဆာအမျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြင်း
လမ်းလျှောက်တာလို အားလပ်ချိန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေက ကင်ဆာအမျိုးအစား ၁၃ မျိုး ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြင်းနဲ့ ဆက်နွှယ်နေကြောင်း အကြီးစားလေ့လာမှုတစ်ခုမှာ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။၃
3. ၃။ အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြင်း
လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ ကြွက်သားတွေက စွမ်းအင်အတွက် ဂလူးကို့စ်ကို အသုံးပြုတာကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးပါတယ်။ ပုံမှန်လမ်းလျှောက်တာက အင်ဆူလင်တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းမှုနဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ ဝမ်းဗိုက်အဆီကိုလည်း လျော့ကျစေပါတယ်။
4. ၄။ အအေးမိမှု နည်းပါးခြင်း
အရွယ်ရောက်သူ ၁,၀၀၀ ကျော် ပါဝင်တဲ့ လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ တစ်ပတ်ကို ငါးရက်နဲ့အထက်၊ အနည်းဆုံး မိနစ် ၂၀ စီ ခပ်သွက်သွက်လမ်းလျှောက်တာလို အေရိုးဗစ်လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်သူတွေဟာ တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် အဲဒီထက်နည်းအောင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သူတွေထက် အအေးမိလက္ခဏာ ခံစားရတဲ့ရက် ၄၃% ပိုနည်းပြီး လက္ခဏာတွေလည်း ပိုသက်သာတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။၄
5. ၅။ ကျန်းမာတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် ရရှိခြင်း
နေ့စဉ် လှမ်းလိုက်တဲ့ ခြေလှမ်းတွေက ကယ်လိုရီတွေကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုကို အထောက်အကူပြုတာကြောင့် ကျန်းမာတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ရရှိဖို့၊ ထိန်းထားဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ တစ်နေ့ ခြေလှမ်း ၁၀,၀၀၀ လျှောက်ခြင်းရဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကို ကြည့်လိုက်ပါ။
6. ၆။ ကြွက်သား၊ အရိုးနဲ့ အဆစ်တွေ ပိုသန်မာခြင်း
လမ်းလျှောက်တာက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ကြွက်သားအားလုံးနီးပါး၊ အထူးသဖြင့် ခြေထောက်နဲ့ ကိုယ်လယ်ပိုင်း ကြွက်သားတွေကို လှုပ်ရှားစေပါတယ်။ ပိုသန်မာတဲ့ ကြွက်သားတွေက အဆစ်တွေကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး လဲကျနိုင်ခြေနဲ့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ်ပိုင်းကိုပါ လေ့ကျင့်နိုင်ဖို့ လက်တွေကို ခပ်သွက်သွက်လွှဲပါ၊ ဒါမှမဟုတ် လမ်းလျှောက်တုတ်တွေ အသုံးပြုပါ။
7. ၇။ အသက်ပိုရှည်ခြင်း
နည်းနည်းလှုပ်ရှားတာကလည်း အကျိုးရှိပါတယ်။ တစ်ပတ်ကို ၁၀–၅၉ မိနစ်သာ လမ်းလျှောက်တာလို အသင့်အတင့်ပြင်းအားရှိတဲ့ လှုပ်ရှားမှု လုပ်သူတွေဟာ လှုပ်ရှားမှုမရှိသူတွေထက် လေ့လာမှုကာလအတွင်း သေဆုံးနိုင်ခြေ ၁၈% ပိုနည်းကြောင်း အကြီးစားလေ့လာမှုတစ်ခုမှာ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။၅
စိတ်အတွက် လမ်းလျှောက်ခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးများ
1. ၈။ စိတ်ပိုကြည်လင်ခြင်း
ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုက စိတ်ခံစားမှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး အားအင်ပေးတဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေကို ထုတ်လွှတ်ပေးပါတယ်။
2. ၉။ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနဲ့ စိတ်ကျခြင်း လျော့နည်းခြင်း
ပုံမှန်လှုပ်ရှားတာက နေထိုင်ကောင်းမွန်တယ်လို့ ခံစားရစေပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှုနဲ့ စိတ်ကျခြင်းလက္ခဏာတွေကို လျော့ပါးစေကာ အာရုံစူးစိုက်မှုကို ပိုကောင်းစေပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းက စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လိုအထောက်အကူပြုလဲဆိုတာ ဖတ်ကြည့်ပါ။
3. ၁၀။ ပိုအိပ်ပျော်ခြင်း
နေ့ခင်းပိုင်း ဒါမှမဟုတ် မနက်ပိုင်း လမ်းလျှောက်တာက စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးပြီး အိပ်ပျော်လွယ်ကာ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် အိပ်ပျော်စေပါတယ်။
4. ၁၁။ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း ပိုကောင်းခြင်း
လူတွေဟာ ထိုင်နေချိန်ထက် လမ်းလျှောက်နေချိန်မှာ ပိုဆန်းသစ်တဲ့ အကြံဉာဏ်တွေ ထွက်လာကြောင်း Stanford ရဲ့ လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။၆ ဒါက လမ်းလျှောက်ရင်း အစည်းအဝေးလုပ်တာကို စမ်းကြည့်ဖို့ အကြောင်းပြချက်ကောင်းတစ်ခုပါပဲ။
5. ၁၂။ အားအင်ပိုရှိခြင်း
ပင်ပန်းနေပြီလား။ ခဏလမ်းလျှောက်လိုက်တာက ခန္ဓာကိုယ်တစ်လျှောက် အောက်ဆီဂျင်စီးဆင်းမှုကို တိုးစေပြီး ကော်ဖီနောက်တစ်ခွက် သောက်တာထက်တောင် ပိုလန်းဆန်းစေနိုင်ပါတယ်။
ဘယ်လောက် လမ်းလျှောက်သင့်လဲ။
WHO က တစ်ပတ်ကို အနည်းဆုံး မိနစ် ၁၅၀ အသင့်အတင့်ပြင်းအားရှိတဲ့ လှုပ်ရှားမှု လုပ်ဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ ဥပမာ တစ်ပတ်မှာ ငါးရက်၊ တစ်ရက်ကို မိနစ် ၃၀ ခပ်သွက်သွက် လမ်းလျှောက်တာမျိုးပါ။ ခြေလှမ်းရေတွက်သူတွေအတွက်တော့ အသက်ကြီးသူတွေမှာ တစ်နေ့ ခြေလှမ်း ၆,၀၀၀–၈,၀၀၀ ခန့်အထိ၊ ငယ်ရွယ်တဲ့ အရွယ်ရောက်သူတွေမှာ ၈,၀၀၀–၁၀,၀၀၀ ခန့်အထိ အကျိုးကျေးဇူးတွေ တိုးလာကြောင်း သုတေသနတွေက ဖော်ပြပါတယ်။ လုံးဝမလှုပ်ရှားတာထက် နည်းနည်းဖြစ်ဖြစ် လှုပ်ရှားတာက ပိုကောင်းပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အလုံးစုံလှုပ်ရှားမှုအဆင့်ကို ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုအဆင့် တွက်ချက်ကိရိယာနဲ့ စစ်ကြည့်ပါ။
နေ့တိုင်း ပိုလမ်းလျှောက်ဖြစ်ဖို့ နည်းလမ်းများ
- ခရီးတိုတွေ သွားရင် ကားမောင်းမယ့်အစား လမ်းလျှောက်ပါ၊ ဒါမှမဟုတ် စက်ဘီးစီးပါ။
- ဖုန်းပြောတာနဲ့ နှစ်ဦးချင်းဆွေးနွေးတာတွေကို လမ်းလျှောက်ရင်း လုပ်ပါ။
- လှေကားသုံးပါ။
- အစာစားပြီးရင် ခဏလမ်းလျှောက်ပါ။
- ပျော်စရာအချိန်လေး ဖြစ်စေဖို့ ပေါ့ဒ်ကတ်စ် ဒါမှမဟုတ် သီချင်း နားထောင်ပါ။
- လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ၊ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့အတူ လမ်းလျှောက်စိန်ခေါ်ပွဲမှာ ပါဝင်ပါ။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
1. တစ်နေ့ မိနစ် ၃၀ လမ်းလျှောက်တာ လုံလောက်လား။
လုံလောက်ပါတယ်။ ရက်အများစုမှာ မိနစ် ၃၀ ခပ်သွက်သွက် လမ်းလျှောက်တာက WHO အကြံပြုထားတဲ့ တစ်ပတ်ကို အနည်းဆုံး မိနစ် ၁၅၀ အသင့်အတင့်ပြင်းအားရှိတဲ့ လှုပ်ရှားမှုပမာဏကို ပြည့်မီစေပါတယ်။
2. လမ်းလျှောက်တာက ပြေးတာလောက် ကောင်းလား။
ပြေးတာက တစ်မိနစ်အတွင်း ကယ်လိုရီ ပိုလောင်ကျွမ်းစေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လမ်းလျှောက်တာကလည်း တူညီတဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများစွာကို ပေးပြီး အဆစ်တွေအပေါ် ဝန်ပိမှု ပိုနည်းပါတယ်။ အကောင်းဆုံး လေ့ကျင့်ခန်းဆိုတာ ကိုယ်ဆက်လုပ်ဖြစ်မယ့် လေ့ကျင့်ခန်းပါပဲ။
3. လမ်းလျှောက်ဖို့ အကောင်းဆုံးအချိန်က ဘယ်အချိန်လဲ။
ကိုယ်ပုံမှန်လုပ်နိုင်မယ့် အချိန်တိုင်းပါပဲ။ မနက်ပိုင်း လမ်းလျှောက်တာက နေ့အလင်းရောင်ရစေပြီး တစ်နေ့တာအတွက် အားအင်ပေးပါတယ်။ အစာစားပြီး လမ်းလျှောက်တာကတော့ အစာခြေခြင်းနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိခြင်းကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။
ဒီနေ့ပဲ အကျိုးကျေးဇူးတွေ စတင်ခံစားလိုက်ပါ
နားကြပ်လေးယူပြီး ထွက်လျှောက်လိုက်ပါ။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်က ကျေးဇူးတင်နေမှာပါ။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုလုံးကို လမ်းလျှောက်ဖြစ်စေချင်လား။ လမ်းလျှောက်စိန်ခေါ်ပွဲက စတင်ဖို့ အလွယ်ကူဆုံးနည်းလမ်းပါ။ သရုပ်ပြအစီအစဉ်အတွက် ရက်ချိန်းယူပြီး YuMuuv နဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ပထမဆုံး အသင်းလိုက်စိန်ခေါ်ပွဲကို ဖန်တီးလိုက်ပါ။
- ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်စာစောင်။
- လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လေ့လာမှု (PubMed Central)။
- Moore နှင့် အဖွဲ့ (၂၀၁၆)။ အားလပ်ချိန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ကင်ဆာအမျိုးအစား ၂၆ မျိုး ဖြစ်နိုင်ခြေတို့၏ ဆက်နွှယ်မှု။ JAMA Internal Medicine။
- Nieman နှင့် အဖွဲ့ (၂၀၁၁)။ ခန္ဓာကိုယ်ကြံ့ခိုင်ပြီး တက်ကြွလှုပ်ရှားသော အရွယ်ရောက်သူများတွင် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ်ပိုင်း ပိုးဝင်ကူးစက်မှု လျော့နည်းခြင်း။ British Journal of Sports Medicine။
- BMJ (၂၀၁၉)။ အားလပ်ချိန်တွင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု အနည်းငယ်မျှ လုပ်ခြင်းကပင် သေဆုံးနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးသည်။
- Oppezzo & Schwartz (၂၀၁၄)။ အတွေးအခေါ်တွေကို ခြေလှမ်းတွေ ပေးလိုက်ပါ၊ ဖန်တီးတွေးခေါ်မှုအပေါ် လမ်းလျှောက်ခြင်း၏ ကောင်းကျိုးသက်ရောက်မှု။