Hvað hefur vatnsdrykkja með vellíðan á vinnustað að gera? Meira en þú heldur

Spyrðu fólk um hvað heilsuefling á vinnustöðum snýst og flestir nefna hreyfingu, kannski svefn og streitu. Nánast enginn nefnir vatn. Næg vökvainntaka er eitt vanmetnasta verkfærið í allri heilsueflingu — að hluta til vegna þess að það hljómar of einfalt til að skipta máli og að hluta til vegna þess að áhrif vægrar vökvaskorts eru svo hversdagsleg að við erum hætt að taka eftir þeim. Síðdegisþreytan, höfuðverkurinn sem kemur um þrjúleytið, fundurinn þar sem enginn nær almennilega að halda þræði — töluverður hluti af þessu stafar einfaldlega af því að starfsfólkið drakk ekki nóg vatn.

Þetta er þess virði að taka alvarlega. Rannsóknir á vægum vökvaskorti og vitrænni getu sýna nefnilega sláandi niðurstöður. Auk þess er aukin vatnsdrykkja eitt fárra úrræða í heilsueflingu sem er ókeypis, hægt að grípa til strax og stendur bókstaflega öllum í fyrirtækinu til boða, óháð líkamsformi, loftslagi eða dagskipulagi. Þegar sumarhitinn kemur verður þetta líka eitt af þeim heilsueflingarverkefnum sem á best við að kynna fyrir fólki.

Vísindin segja meira en ætla mætti

Hér kemur það sem kemur mörgum á óvart. Þú þarft ekki að vera með mikinn vökvaskort til að finna fyrir áhrifunum. Safngreining sýndi að vökvatap sem nemur 2% af líkamsþyngd eða meira skerðir athygli, stjórnunarhæfni og samhæfingu hreyfinga (Wittbrodt og Millard-Stafford, 2018). Margir geta náð þeim mörkum áður en þeir finna fyrir miklum þorsta, sérstaklega í hita eða eftir æfingu.

Áhrifin eru ekki óljós þegar farið er að leita að þeim. Í stýrðum rannsóknum hefur vægur vökvaskortur verið tengdur við minni einbeitingu við hugræn verkefni, aukna tilfinningu fyrir því að verkefni séu erfið, tíðari höfuðverk, verri líðan og meiri þreytu. Í einni rannsókn á ungum konum sem oft er vitnað til (Armstrong o.fl., Journal of Nutrition, 2012) sögðu þátttakendur með vægan vökvaskort að verkefnin virtust erfiðari og að þær fyndu fyrir meiri þreytu, jafnvel þótt frammistaða þeirra héldist óbreytt. Það þýðir að vökvainntaka hefur ekki aðeins áhrif á hversu vel fólk vinnur, heldur líka hversu erfið vinnan virðist. Hjá fólki sem sinnir þekkingarstörfum hefur spurningin „hversu erfitt finnst mér þetta?“ mikil áhrif á starfsáhuga og kulnun.

Niðurstöðurnar um líðan eiga skilið sérstaka umfjöllun. Vökvaskortur hefur verið tengdur við aukinn pirring, kvíða og verri almenna líðan, og í sumum rannsóknum hafa þessi áhrif verið meiri hjá konum en körlum. Starfsfólk sem er að staðaldri með örlítinn vökvaskort er að jafnaði aðeins pirraðra og þreyttara en það þarf að vera. Margfaldaðu það með nokkur hundruð manns og nokkur hundruð dögum og samanlögð áhrif á starfsandann verða raunveruleg.

Af hverju vinnustaðir stuðla að vökvaskorti

Skrifstofuumhverfi stuðlar að vökvaskorti án þess að mikið beri á og aðstæður í fjarvinnu eru oft enn verri. Loftkæling þurrkar loftið. Fundir hver á eftir öðrum taka frá fólki eðlilegu hléin þar sem það myndi annars standa upp og fá sér vatnsglas. Og sú djúpa einbeiting sem þekkingarstörf byggja á er einmitt það ástand þar sem fólk gleymir að drekka nokkuð klukkustundum saman. (Kaffi og te teljast reyndar með í vökvainntöku í hóflegu magni. Vandinn er síður kaffið sjálft en að ekkert annað sé drukkið.)

Þetta birtist með sérstökum hætti hjá fólki í fjarvinnu eða blönduðu vinnufyrirkomulagi. Án áminninganna í skrifstofuumhverfinu — að ganga fram hjá eldhúsinu eða sjá samstarfsfélaga á leið að vatnskælinum — getur sá sem vinnur heima farið frá morgunkaffinu fram að hádegismat án þess að drekka eitt einasta vatnsglas. Niðurstaðan er að starfsfólk er þegar komið í vökvaskort þegar reynir hvað mest á hugræna getu þess, snemma síðdegis.

Sumarið magnar þetta allt upp. Hærra hitastig, meiri svitamyndun og, á skrifstofum í heitu loftslagi, aðstæður þar sem dagleg vatnsþörf er raunverulega meiri en almennt gerist í tempruðu loftslagi. Átak um vatnsdrykkju nær öðruvísi til fólks í júní en í janúar, einmitt vegna þess að allir finna hversu vel það á við.

Hvað felst í nægri vökvainntöku?

Hin þekkta regla um „átta glös á dag“ er ágætis upphafspunktur en slæmur endapunktur. Þarfir hvers og eins ráðast af líkamsstærð, hreyfingu, loftslagi og mataræði. Stór manneskja í líkamlegri vinnu í Dúbaí þarf mun meira en smávaxin manneskja við skrifborð í Helsinki. Til viðmiðunar ráðleggur Matvælaöryggisstofnun Evrópu um 2 lítra af vatni samtals á dag fyrir konur og 2,5 lítra fyrir karla, að meðtöldu vatni úr mat, og meira í hita eða við hreyfingu. Einfaldasta leiðin til að meta stöðuna hverju sinni er að skoða litinn á þvaginu: markmiðið er ljós strágulur litur, en dökkgulur litur er merki um að drekka meira.

Matur telur líka. Ávextir, grænmeti, súpur og flestir drykkir leggja sitt af mörkum til heildarvökvainntöku. Þess vegna gerir viðmiðið um „átta glös af hreinu vatni“ ráð fyrir meiri vatnsdrykkju en fólk með gott mataræði þarf. Það er auðveldara að dreifa drykkjunni yfir daginn og byrja að morgni en að reyna að vinna upp vökvaskort að kvöldi.

Markmiðið er ekki að gera neinn heltekinn af vökvainntöku. Það er að færa starfsfólk frá „ég drekk þegar ég man eftir því“ yfir í „ég drekk meðvitað“, því þessi litla breyting nægir til að vinna á móti mestum þeim áhrifum sem vægur vökvaskortur hefur á hugræna getu og líðan.

Hvernig breytum við drykkjuvenjum í vinnunni?

Vitneskjan um að maður ætti að drekka meira vatn breytir ekki hegðun ein og sér. Bilið milli þess að vita og gera er kjarninn í vandanum, og það er sama bilið og verður öllum góðum áformum um heilsueflingu að falli. Lausnirnar sem virka tengja nýju hegðunina við eitthvað sem þegar minnir á hana og gera framfarir sýnilegar.

Einfaldasta aðferðin fyrir einstaklinga er sú sem við mælum með fyrir nánast hvaða vana sem er: tengdu hann við annan vana. „Í hvert skipti sem ég fylli á kaffibollann drekk ég fyrst eitt vatnsglas.“ Kaffiferðin er þegar orðin sjálfvirk og vatnsdrykkjan nýtir sömu kveikju. Vatnsflaska á skrifborðinu sem þú ákveður að tæma og fylla ákveðið oft á dag byggir á sömu hugmynd — hún gerir ósýnilega hegðun sýnilega og teljanlega. Lestu meira um aðferðina í greininni um að tengja saman venjur í vinnunni.

Á teymisstigi felst lykillinn í sýnileika og mildri félagslegri hvatningu. Hér kemur skipulögð vatnsdrykkjuáskorun að góðum notum. Þegar heilt teymi skráir vatnsglösin sín í nokkrar vikur hættir vatnsdrykkjan að vera einkamál og góður ásetningur og verður sameiginleg athöfn með smá keppnis- og félagslegu ívafi. Fólk sem myndi aldrei drekka meira vatn fyrir sjálft sig gerir það vegna þess að tala teymisins birtist á skjá.

Vatnsdrykkjuáskorun sem fólk heldur sig við

Vatnsdrykkjuáskorun er eitt aðgengilegasta verkefnið í allri heilsueflingu á vinnustöðum, og einmitt þess vegna hentar hún svo vel yfir sumarið. Hún krefst hvorki góðs líkamsforms, búnaðar, ákveðins loftslags né sérstakrar færni. Starfsmaðurinn sem er að jafna sig eftir meiðsli, nýbakaða foreldrið sem fær varla svefn og samstarfsfélaginn sem hefur aldrei tekið þátt í skrefaáskorun geta öll tekið fullan þátt. Fyrir heilsueflingaráætlun sem á erfitt með að ná út fyrir kjarnann sem er þegar virkur er vatnsdrykkja sjaldgæft tækifæri til að fá alla hina með.

Fyrirkomulagið er einfalt. Settu daglegt markmið — átta glös eru kunnuglegt viðmið, en þú getur líka kallað það „þitt persónulega markmið“ til að taka tillit til ólíkra þarfa — og leyfðu fólki að skrá vökvainntökuna daglega. Þar sem vatnsdrykkja snýst um daglega reglufestu frekar en uppsafnaða heild er daglegt markmið rétta leiðin: að ná markmiðinu flesta daga á meðan áskorunin stendur, fremur en að keppast við að ná einhverri stórri heildartölu. Þannig umbunarðu hegðuninni sem þú vilt í raun sjá, stöðugum daglegum vana, og leyfir fólki að missa úr einn og einn dag án þess að það þýði endalok áskorunarinnar fyrir viðkomandi.

Hafðu tímabilið hóflega langt. Tvær til fjórar vikur duga vel til að vatnsdrykkjuvenja fari að myndast. Þar sem lítið er í húfi og allir geta unnið hentar þetta líka fullkomlega sem létt tilbreyting á milli meira krefjandi áskorana. Nýttu spjall áskorunarinnar með og það mun koma þér á óvart hversu mikið létt grín og hvatningu svo hversdagslegt efni sem vatn getur kallað fram — samstarfsfélaginn sem birtir mynd af þriðja lítranum sínum eða teymisspjallið sem minnir alla á hitann í dag.

Í YuMuuv er vatnsdrykkjuáskorunin innbyggð áskorun með handvirkri skráningu: þátttakendur skrá glösin sín daglega í appinu, án þess að þurfa snjallúr eða hreyfiarmband, með daglegu markmiði og sömu stigatöflum, teymum og spjalli og í öðrum áskorunum. Hún er ein auðveldasta áskorunin í uppsetningu og höfðar til eins breiðs hóps og hugsast getur. Einmitt þess vegna á hún skilið sæti á sumardagskránni þinni í stað þess að vera afgreidd sem of einföld til að taka því.

Góð ástæða til að taka vatn alvarlega

Ástæðan fyrir því að vatnsdrykkja á heima í heilsueflingaráætluninni þinni er ekki sú að hún sé stórkostleg. Hún er sú að ávinningurinn miðað við fyrirhöfn er meiri en af nokkru öðru úrræði á þessu sviði. Ekkert annað úrræði kostar ekkert, krefst einskis, nær til allra og skilar mælanlegum bata í einbeitingu, líðan og orku hjá starfsfólki í heild.

Fyrirtæki sem fær starfsfólkið sitt til að drekka aðeins meira vatn fær, í raun án nokkurs kostnaðar, starfsfólk sem á aðeins auðveldara með síðdegin, fær aðeins sjaldnar höfuðverk og er aðeins skarpara á fundunum klukkan þrjú. Þetta er engin bylting. Þetta er lítil, raunveruleg framför sem gagnast öllum — og litlar, raunverulegar framfarir fyrir alla, endurteknar dag eftir dag, eru það sem góð heilsuefling byggist í raun á.

Ef þú ert að skipuleggja heilsueflingu sumarsins er tveggja vikna vatnsdrykkjuáskorun ein einfaldasta leiðin til að ná árangri. Byrjun sumars, þegar hitinn kemur og allir finna fyrir honum, er einmitt rétti tíminn til að halda hana. Sjáðu meira í leiðbeiningunum okkar um skipulagningu sumaráskorana, ráðum um að gæta öryggis í hitanum og um hvernig má vinna á síðdegisþreytunni. Tilbúin að byrja? Bókaðu kynningu á YuMuuv.