Hiệu ứng dopamine: Thử thách bước chân theo nhóm thúc đẩy động lực cho nhân viên như thế nào

Duy trì động lực cho nhân viên là một trong những nhiệm vụ khó nhất của bộ phận nhân sự. Báo cáo Thực trạng nơi làm việc toàn cầu của Gallup ước tính rằng chỉ khoảng một phần năm nhân viên trên thế giới thực sự gắn kết với công việc. Một công cụ đơn giản nhưng hiệu quả đến bất ngờ là thử thách bước chân theo nhóm. Công cụ này phát huy tác dụng một phần nhờ kích hoạt hệ thống phần thưởng của não bộ – hay còn gọi là "hiệu ứng dopamine". Hãy cùng tìm hiểu ý nghĩa của hiệu ứng này, các bằng chứng nghiên cứu và cách thiết kế thử thách giúp mọi người duy trì động lực.

Dopamine thực sự có vai trò gì?

Dopamine thường được gọi là "chất tạo cảm giác hạnh phúc", nhưng vai trò chính của nó nằm ở việc tạo động lực: chất này gắn liền với sự mong đợi và theo đuổi phần thưởng, chứ không chỉ là tận hưởng phần thưởng. Đó là lý do việc đặt mục tiêu, nhìn thấy tiến bộ rõ ràng và nhận được chút ghi nhận lại tạo nhiều động lực đến vậy – và cũng là lý do những thành công nhỏ, thường xuyên có thể giúp mọi người bền bỉ hơn so với một phần thưởng xa vời.

4 cách thử thách bước chân theo nhóm kích hoạt hệ thống phần thưởng

1. Vận động cải thiện tâm trạng

Hoạt động thể chất có lợi cho sức khỏe tinh thần – WHO cho biết vận động giúp giảm các triệu chứng trầm cảm và lo âu. Đi bộ mỗi ngày là cách đơn giản để cảm thấy tốt hơn.

2. Thành công nhỏ mỗi ngày

Đạt mục tiêu bước chân hằng ngày hoặc tăng hạng trên bảng xếp hạng là một thành công nhỏ, dễ nhận thấy. Nghiên cứu về sức mạnh của những thành công nhỏ cho thấy cảm nhận về sự tiến bộ là một trong những yếu tố tạo động lực mạnh mẽ nhất trong công việc.

3. Kết nối và ghi nhận

Cổ vũ lẫn nhau, đặt mục tiêu chung cho nhóm và một chút cạnh tranh lành mạnh giúp các thử thách trở nên hấp dẫn hơn. Trong thử nghiệm STEP UP, các chương trình áp dụng yếu tố trò chơi kết hợp khuyến khích từ tương tác xã hội đã làm tăng số bước chân hằng ngày so với nhóm đối chứng.

4. Mục tiêu và phản hồi rõ ràng

Các yếu tố trò chơi – mục tiêu, điểm số, bảng xếp hạng – biến một ý định mơ hồ ("Mình nên vận động nhiều hơn") thành phản hồi cụ thể mỗi ngày. Tìm hiểu thêm về lý do cạnh tranh lành mạnh thúc đẩy thay đổi thực sự.

Bằng chứng nói lên điều gì?

• Mỗi bước chân đều có giá trị: một phân tích tổng hợp năm 2023 trên JACC với hơn 111.000 người cho thấy nguy cơ tử vong giảm từ mức khoảng 2.500 bước mỗi ngày, với lợi ích lớn nhất ghi nhận ở mức khoảng 8.800 bước.
• Khuyến khích từ tương tác xã hội có hiệu quả: thử nghiệm STEP UP cho thấy cạnh tranh, hợp tác và hỗ trợ đều giúp tăng mức độ vận động.
• Thực tế tại nơi làm việc: tại Great Place to Work Ireland, 100% nhân viên tham gia thử thách bước chân của YuMuuv và 84% đạt mục tiêu cá nhân là 10.000 bước mỗi ngày (câu chuyện thực tế). 3M Gulf có số người tham gia tăng gần gấp đôi so với năm trước (câu chuyện thực tế), và khoảng 260 người đã tham gia thử thách đi bộ của Utilitas, trong đó các bước chân được quy đổi thành khoản quyên góp cho những gia đình khó khăn (câu chuyện thực tế).

7 mẹo thiết kế thử thách bước chân tạo động lực

1. Đặt mục tiêu rõ ràng, khả thi. Mục tiêu hằng ngày như 7.000 bước, hoặc tổng số bước của nhóm, giúp mọi người có đích đến để phấn đấu.
2. Tạo cơ hội cho tất cả mọi người. Đưa ra mục tiêu cá nhân hoặc mục tiêu duy trì đều đặn, đồng thời đảm bảo người không thể đi bộ vẫn có thể tham gia – xem cách YuMuuv hỗ trợ người tham gia có khuyết tật.
3. Sử dụng nền tảng giúp mọi việc dễ dàng hơn. Tự động đồng bộ từ điện thoại và thiết bị đeo, bảng xếp hạng cập nhật trực tiếp và trò chuyện trong thử thách giúp mọi người hào hứng tham gia mà không cần bảng tính.
4. Khuyến khích sự hỗ trợ lẫn nhau – thông qua đội trưởng, nhóm đi bộ vào giờ nghỉ trưa và lời khen khi có tiến bộ.
5. Ăn mừng các cột mốc, chứ không chỉ tôn vinh người chiến thắng cuối cùng. Những phần thưởng nhỏ dành cho tất cả người đạt mục tiêu rất hiệu quả – xem hướng dẫn về phần thưởng.
6. Mời lãnh đạo cùng tham gia để mọi người thấy thử thách được coi trọng.
7. Đánh giá và tổ chức lại. Thu thập phản hồi và tổ chức thử thách thường xuyên để hình thành thói quen bền vững.

Giữ thử thách lành mạnh

Có động lực là tốt; bị ám ảnh thì không. Tránh những hình thức thúc ép số bước quá cao – mục tiêu duy trì đều đặn và giới hạn hằng ngày giúp thử thách công bằng và lành mạnh. Xem thực tế bạn có thể đi bao nhiêu bước trong một ngày. Và hãy nhớ rằng không phải ai cũng thích trở thành tâm điểm – tìm hiểu cách thiết kế những thử thách nhẹ nhàng để người hướng nội cũng có thể hòa mình tham gia.

Bạn đã sẵn sàng tận dụng hiệu ứng dopamine chưa? Hãy thử thử thách bước chân của YuMuuv hoặc đặt lịch xem demo.